سيد علي اكبر قرشي
6
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِه كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الأَلْبابِ ) * . اين آيه موقعيّت هر دو از محكمات و متشابهات را روشن مىكند و اين دو قسمت تشكيل دهندهء كتابند ، آنان كه روى اغراض فاسد و فتنه جوئى بمتشابهات ميچسبند مورد ملامت و ذم قرار گرفتهاند ولى راسخون در علم هماناند كه با هميّت هر دو قسمت اذعان كرده و گويند به قرآن ايمان آورديم همه اش از جانب پروردگار ماست . از آيه كاملا روشن مىشود كه بايد موقعيّت هر دو قسمت محفوظ باشد و منحرفان و مريض القلبها نبايد متشابهات را دستاويز اغراض خويش قرار دهند حال آنكه خداوند آنها را براى غرض خاصّى متشابه نازل فرموده است . اين وجه كه ذكر شد از نظر نگارنده چنان كه در ابتداء گفتم بسيار متين و ارزنده است . * ( الله نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْه جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ) * زمر : 23 . اين متشابه بودن بر خلاف آيهء قبل شامل تمام قرآن است و مراد از تشابه مشابهت آيات در هدف و مقصود و ميل بعضى ببعضى و توضيح بعضى ببعض ديگر است چنان كه در « ثنى » مشروحا گفته شد . شتت : شتّ و شتات و شتيت پراكنده كردن و پراكنده شدن است شتّ و شتيت وصف نيز آمدهاند بمعنى متفرق . جمع اوّلى اشتات و دوّمى شتّى است مثل مريض و مرضى ( اقرب ) . * ( فَأَخْرَجْنا بِه أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى ) * طه : 53 . * ( وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ) * حشر : 14 . يعنى رويانيديم بوسيلهء باران انواع مختلف نبات را - دلهاى آنها مختلف و پراكنده است وحدت كلمه و وحدت عقيده ندارند در آيهء * ( إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى ) * ليل : 4 . سعى مطلق و در معنى جمع و بجاى مساعى است لذا خبرش جمع آمده است .